Pages Navigation Menu

Nauka, Rozum, Wiedza

Hay, metoda samoleczenia

Metoda samoleczenia Hay (znana także jako: alternatywna metoda leczenia Louise Hay, duchowe uzdrawianie metodą Louise Hay, Hay L.L. metoda, leczenie chorób somatycznych siłami umysłu wg L.L. Hay, samouzdrawianie metodą L.L. Hay, umysłu siła w leczeniu chorób somatycznych metodą Hay)

Model terapii i smoleczenia, opracowana przez Louise L. Hay (1926 – ) która – jak twierdzi – uleczyła się sama w 6 miesięcy z nowotworu w okresie przygotowań do operacji dzięki własnym metodom i psychoterapii (brak szczegółowych danych czy miała była to auto-psychoterapia albo o tym kto był jej psychoterapeutą oraz o charakterze tej psychoterapii; prawdopodobnie była prowadzona w duchu „pozytywnego myślenia”). Według autorki tego modelu (auto)terapii jest on oparty na jej doświadczeniach. Wyraźnie opiera się on również na założeniach Zjednoczonego Kościoła Religijnej Nauki w USA, którego członkiem i lektorką była Hay.

Hay proponuje leczenie swoja metodą szerokiego zakresu chorób somatycznych i zaburzeń emocjonalnych oraz rozwój psychiczny (wzmocnienie „ja”), a dzięki temu poprawę jakości życia. Jej główne przesłanie brzmi: „Jeśli tylko potrafisz uruchomić siły swojego umysłu, możesz wyleczyć się niemal z każdej choroby”.

W Polsce, jej książki polecane są przez wielu terapeutów uzależnień i przewodników duchowych o różnej afiliacji. Koncepcja Hay nie opiera się na żadnych danych naukowych. Efekty jej terapii również nie były też weryfikowane empirycznie.

Ocena metody wg KSP

Wysoce rekomendowana Godna polecenia Brak potwierdzenia skuteczności Wykazana nieskuteczność Jest lub może być szkodliwa

Uzasadnienie oceny – czytaj: Ocena metody Hay.

Twórczyni metody

Loise L. Hay (ur. 8.10.1926 r.) w Los Angeles. Znana w USA jako „najbliższa uznania za świetą”, „królowa New Age”, działaczka i autorka poradników nurtu samopomocy i Ruchu Nowego Myślenia (New Thought Movement , rozwijał się w USA od końca XIX bazując na metafizycznych przekonaniach).

Wychowywała się w ubogiej rodzinie, jej ojczym był brutalnym mężczyzną, była więc ofiara przemocy. W wieku ok. 5 lat została zgwałcona przez sąsiada. Dziesięć lat później musiała opuścić szkołę, ponieważ zaszła w ciążę. W wieku 16 lat urodzone dziecko oddała do adopcji. Wyjechała do Chicago, gdzie pracowała jako służaca. Przeniosła się następnie do New York City. Tam zmieniła swoje imię i nazwisko na obecne.. Rozpoczęła pracę jako modelką. Tam w 1954 wyszła za angielskiego biznesmena Andrew Haya. Po jego odejściu po 14 latach małżeństwa do innej kobiety,  przeżyła kryzys. Wtedy zwróciła się ku Zjednoczonemu Kościołowi Religijnej Nauki (United Church of Religious Science), którego założenia wpłynęły na jej koncepcję samouzdrawiania. Stałe się lektorką i liderką samo uzdrawiania drogą afirmacji (patrz: Metody). Prowadziła warsztaty z tego zakresu, uczyła się też medytacji transcendentalnej w szkole Maharishi Mahesh Yogi (krzewiciela tej praktyki w kulturze Zachodu, guru zespołu The Beatles). Pierwszą książkę Heal your body („Ulecz swoje ciało”) wydała w 1976 r.

W roku 1977 lub 1978 (Hay nie może sobie przypomnieć w którym) zdiagnozowano u niej raka szyjki macicy. Jak twierdzi odmówiła leczenia medycznego i wyleczyła się sama korzystając z refleksologii, diety i oczyszczania poprzez lewatywy, aktów przebaczenia. Oprócz jej słów, nie ma żadnego potwierdzenia (świadkowie, dokumentacja medyczna) jej niewiarygodnej relacji („To było lata temu” – odpowiada na prośbę o dowody).

W 1980 roku wróciła do rodzinnej Kaliforni. Stała się sławna dzięki książce z 1984 r. You Can Heal Your Life („Możesz uzdrowić swoje życie”). W roku 1988 wydała też rozszerzoną wersję swojej pierwszej książki.

Hay założyła w Kalifornii ośrodek terapeutyczny pracujący jej metodą nad poprawą stanu zdrowia ludzi poprzez zmianę sposobu myślenia, prowadzi warsztaty i prelekcje  z tej tematyki. Prowadzi też wydawnictwo Hay House, które publikuje książki z zakresu samorozwoju, poprawy zdrowia, duchowości, „anielskiej terapii”, feng shui, „pozytywnego myślenia”, „wodnej terapii”, motywujących afirmacji, biznesu. Książki prezentują bliskie jej podejście. Publikuje też własne poradniki. Kilka książek Hay zostało przetłumaczonych na język polski (patrz: Główne publikacje Louise L. Hay w języku polskim). Jest również założycielką fundacji The Hay Foundation i funduszu charytatywnego Louise L. Hay Charitable Fund.

Założenia koncepcji

W koncepcji Hay widać wpływy ideologii Zjednoczonego Kościoła Religijnej Nauki. Głosi on m.in. następujące dogmaty:

  • wiarę w działanie Uniwersalnego Boskiego Umysłu czy Też Nieskończonej Boskiej Inteligencji poprzez każdą osobę, która zyska tego świadomość;
  • wiarę w leczenie z chorób dzięki własnej świadomości działania mocy tego Umysłu;
  • wiara w bezpośrednie odkrywanie Prawdy pochodzącej z tego Umysłu za pomocą intuicji i natury duchowej;
  • wiara w słowa przekazicieli tej Prawdy, którzy pozostają w bliskim kontakcie z Boskim Umysłem.

Hay swoja rolę określa jako przekaziciela takiej Prawdy. W swoich książkach formułuje, założenia, z których niemal wszystkie mają charakter wierzeń albo z nich, a nie z naukowych przesłanek, się wywodzą. Hay zakład, że wybierany przez człowieka wzorzec myślowy determinuje napotykanie osób określonego typu w życiu oraz wywołuje określone urazy i choroby somatyczne. Przykłady twierdzeń:

  • Życie jest naprawdę bardzo proste. Otrzymujemy to, co dajemy.
  • Wszechświat zawsze wspiera każdą myśl, którą zechcemy pomyśleć i w którą zechcemy uwierzyć.
  • Wszechobecna Moc nigdy nas nie osądza ani nie krytykuje.
  • Większość z nas ma nierozsądne wyobrażenie o tym, kim jesteśmy i bardzo wiele sztywnych zasad określających, jak żyć.
  • Kiedy jesteśmy mali, uczymy się stosunku do siebie i do życia obserwując dorosłych wokół nas.
  • Kiedy dorastamy, mamy tendencję do odtwarzania emocjonalnego klimatu domu naszego dzieciństwa.
  • Sądzę, że to my wybieramy sobie rodziców. (Każdy z nas decyduje o inkarnacji na tej planecie w szczególnym miejscu i czasie(…).Wybieramy sobie płeć, barwę skóry, kraj i rozglądamy się za skreślonego typu rodzicami. Oni będą odzwierciedleniem wzorca, nad którym będziemy pracować całe życie.)
  • Nasz system przekonań kształtuje się we wczesnym dzieciństwie, a potem idziemy przez życie tworząc doświadczenia tak, by do nich pasowały.
  • Wszystkie wydarzenia, jakie miały miejsce w waszym życiu aż do chwili obecnej, zaistniały dzięki waszym myślom i przekonaniom powstałym w przeszłości.
  • Jedyną rzeczą, z którą mamy zawsze do czynienia, jest myśl, ta zaś może być zmieniona.
  • Dochodzę do wniosku, że noszone w sobie urazy, samokrytycyzm, poczucie winy i lęk powodują o wiele więcej problemów niż co­kolwiek innego. (…) to właśnie NASZE przekonania przyciągają ludzi, którzy odnoszą się do nas tak, a nie inaczej.
  • Możemy zmienić nasz stosunek do przeszłości (…) TWÓJ WZORZEC. Widocznie jest w tobie coś, co wywołuje takie reakcje u innych osób. Jeśli przestaniesz myśleć w ten sposób, ludzie ci skierują się gdzie indziej i zajmą się kim innym. Ty nie będziesz ich już przyciągał.
  • Skutki działania tych wzorców dają się odczuć na płaszczyźnie somatycznej.
  • Aby uwolnić się od przeszłości, musimy chcieć wybaczyć.( „Wybaczam Ci, że nie jesteś takim, jakim chciałbym Cię widzieć. Wybaczam Ci i bądź wolny”. Ta afirmacja czyni nas wolnymi.)
  • Wszystkie choroby mają swoje źródło w niewybaczeniu.

Zastosowanie

Hay wymienia listę chorób i dolegliwości, których prawdopodobną przyczyną są wewnętrzne „wzorce myślowe”. Używa słowa „prawdopodobne”, ponieważ – jak  twierdzi – osoby pracujące nie wg zaleceń jej książki „Lecz swoje ciało” oceniają, że w 90-95% przypadków u podłoża chorób leżą przyczyny psychiczne. Oczywiście wynik ten nie pochodzi z badań – ma jedynie charakter nieudokumentowanej deklaracji. Można sądzić, że użycie określenia „prawdopodobne przyczyny” jest też zabezpieczeniem przed ewentualnymi oskarżeniami o szkodliwości leczenia metodą Hay przed sądami w USA (można wtedy argumentować, że dany przypadek akurat nie miał przyczyn psychicznych i ktoś na własną odpowiedzialność zrezygnował z leczenia medycznego).

Hay przedstawia na kilkudziesięciu stronach listę problemów zdrowotnych, których przyczyny leżą, według niej, we wzorcach myślowych. Oto niektóre przykłady, z początku długiej listy. Prawdopodobna przyczyną AIDS wg Hay jest „Poczucie beznadziejności i rozpaczy. ‘Nikt o mnie nie dba’. Silne przeświadczenie, że nie jest się dość dobrym. Wyparcie się siebie. Poczucie winy na tle seksualnym”. Choroba Alzheimera to wynik oporu przed doświadczaniem świata takim, jaki jest; braku nadziei i bezradności; gniewu. Przyczyna bezpłodności jest „lęk i opór wobec biegu życia lub brak potrzeby przejścia przez doświadczenia rodzicielskie”, a białaczki – „brutalne tłumienie wdechu” i myśl „Po co to wszystko”. Cellulitis to „nagromadzony gniew; karanie siebie”. Chrapanie zaś to wynik upartej odmowy uwolnienia się od starych wzorców. Prawdopodobna przyczyna cukrzycy, to: „tęsknota za czymś, co mogłoby się wydarzyć; wielka potrzeba sprawowania kontroli; głęboki smutek; brak słodyczy”, epilepsji – „poczucie prześladowania; odrzucanie życia; ciągłe zmaganie; gwałt zadawany samemu sobie”.

Przyczyną raka, na którego miała chorować Hay, jest według niej – „głęboka rana [emocjonalna?]; długotrwała uraza; głęboki sekret lub żal zżerający od środka i nienawiść” oraz myśl „Po co to wszystko?”.

Stosowane techniki terapii

Na „metodę Hay”, rozumianą tu jako model „(samo)leczenia”, składa się kilka podstawowych metod („technik”).

Afirmacje, to główny sposób wprowadzania zmiany w tzw. wzorcach myślowych. Afirmacje są to formułowane (zapisywane i/lub wypowiadane z przekonaniem) pozytywne stwierdzenia na temat swej wartości, swojego ciała, swojego stosunku do ludzi i całej rzeczywistości, swojego życia, swojej przyszłości. „Cokolwiek powiesz lub pomyślisz, stanie się rzeczywistością”. Hay wskazuje leczącą zmianę wzorca myślenia w chorobach i dolegliwościach somatycznych. Przytaczam te, które odnoszą się do przywołanych wcześniej przykładów:

  • AIDS: „Jestem częścią Wszechświata. Jestem ważny i kochany przez samo Życie. Jestem silny i uzdolniony. Kocham siebie i wysoko siebie cenię”.
  • choroba Alzheimera: „Zawsze istnieje dla mnie nowa, lepsza droga doświadczania życia. Wybaczam sobie prze­szłość i uwalniam ją. Podążam naprzód ku radości”.
  • Bezpłodność: „Ufam procesowi życia. Jestem zawsze na właściwym miejscu, robię właściwe rzeczy we właściwym czasie. Kocham i aprobuję siebie”.
  • Białaczka: „Wykraczam poza przeszłe ograniczenia, ku obecnej wolności. Bezpiecznie jest być sobą.”
  • Cellulitis: „Wybaczam innym. Wybaczam sobie. Jestem wolna, aby kochać i cieszyć się życiem.”
  • Chrapanie: „Zostawiam wszystko, co w moim umyśle nie jest miłością i radością. Przechodzę od prze­szłości do tego, co nowe, świeże i żywotne.”
  • Cukrzyca: „Ta chwila jest wypełniona radością. Decyduję się przeżyć słodycz dnia dzisiejszego.”
  • Epilepsja: „Widzę życie, jako wieczne i radosne. Jestem wieczny, radosny i spokojny.”
  • Rak: „Z miłością przebaczam i uwalniam się od całej przeszłości. Postanawiam wypełnić mój świat radością. Kocham i akceptuję siebie.”

Medytacje. Praktyka o korzeniach religijnych. Hay pisze: „Jest mnóstwo szkół i książek traktujących o sposobach medytacji. Bez względu na to, jak i kiedy zaczniecie, w końcu znajdziecie metodę najlepszą dla siebie. Ja zazwyczaj po prostu siadam spokojnie i zadaję pytanie: „Co rzeczywiście powinnam wiedzieć?” Pozwalam nadejść odpowiedzi, jeśli zechce przyjść. Jeśli nie – wiem, że przyjdzie innym razem. Nie ma dobrego lub złego sposobu medytacji”

Modlitwa. Kolejna praktyka religijna. Polega na: „Proszenie o to, czego się pragnie, wybaczanie, otwartość na Ducha Bożego, akceptacja, poddanie się”

Wizualizacje i kierowanie wyobraźnią. Polegają na dosłownym wyobrażaniu sobie zmiany, np. rozpadu guza nowotworowego oraz wyobrażanie sobie pożądanych stanów pozytywnych.

Dieta i oczyszczenie, to wpływanie na stan ciała przez stosowanie odpowiednie łączenie żywności, makrobiotykę oraz stosowanie lewatyw i głębokiego płukania okrężnicy.

Lektury poszerzające świadomość, wśród których książki Hay stanowią „zaledwie pierwszy krok”

Wzmacnianie procesu uczenia się, które polega na: „wyrażaniu wdzięczności, pisaniu afirmacji, medytacjach, znajdowanie radości w ćwiczeniach, właściwym odżywianiu się, głośnym wypowiadaniu afirmacji, śpiewaniu afirmacji, znalezieniu czasu na wykonywanie ćwiczeń relaksacyjnych, stosowaniu wizualizacji, wyobraźni, czytaniu i uczenie się” jak widać, główne wzmocnienie stanowi, według Hay, ponowne zastosowanie metod, które przynosić mają pozytywne efekty.

Oprócz wymienionych metod, Hay zaleca w ramach „holistycznego leczenia”: ziołolecznictwo, stosowanie witamin, homeopatię, jogę, tai-chi, sztuki walki, aktywne spędzanie czasu (spacery, taniec, jazda na rowerze, pływanie, sport), akupunkturę i akupresurę, , refleksologia, chromoterapia, masaże ciała, pracę z ciałem, bioenergoterapię, metodę Alexandra, terapię dotykiem, metodę Feldenkraisa, rolfing, polarity, Reiki, techniki relaksacyjne, psychoterapię (Gestalt, hipnoza, Analiza Transakcyjna, rebirthing, praca ze snami, psychodrama, regresja, psychoterapia Junga, psychoterapia humanistyczna, astrologia, terapia przez sztukę, treningi związków miłości, program 12-kroków), a także praca w formalnych i nieformalnych stowarzyszeniach rozwijających duchowość.

Efektywność i ocena metody Hay

Metoda Hay uchodząca za holistyczną stanowi mieszanką teoretyczno-praktyczną w stylu New Age, przy czym zarówno teoria opiera się na założeniach religijnych, a praktyka na nieweryfikowanych empirycznie, ale powielanych doświadczeniach jednostek-„guru”. Hay w żaden sposób nie korzysta z ustaleń naukowych z dziedziny biologii, medycyny, psychologii.

W określaniu przyczyn chorób uderza dosłowność w traktowaniu językowych metafor. Jeśli ktoś ma raka, to znaczy, że rzeczywiście „zjada go coś od środka”, jeśli ma cukrzycę, to znaczy, że brakuje mu „emocjonalnej słodyczy” w życiu. Jest to forma myślenia „dosłownego”, utożsamiającego słowo z rzeczywistością. Z kolei zalecana metoda leczenia i zmiany rzeczywistości poprzez afirmacje („to co pomyślisz staje się”), jest to formą myślenia „myślenie magiczne” (według Jeana Piageta, charakteryzujące dzieci w stadium przedoperacyjnym), które polega na takim rozumowaniu, w którym – w przekonaniu podmiotu – myślenie jest tożsame z działaniem (wywołaniem zmiany). Jest to przykład szczególny myślenia magicznego – tzw. „myślenie życzeniowe” – w którym rozumowanie i działania podporządkowuje się chciejstwu (sformułowanie pisarza Melchiora Wańkowicza), a nie racjonalnym argumentom czy rzeczywistym doświadczeniom..

Metod Hay uznawana bywa za nieszkodliwą samą w sobie, nawet przez osoby, które jej nie polecają. Jednak pójście za wzorem twórczyni koncepcji i zaniechanie leczenia chorób somatycznych lub psychicznych metodami medycyny naukowej (leków, zabiegów, operacji), a w przypadku niektórych zaburzeń emocji i zachowania – psychoterapią (o skuteczności zweryfikowanej naukowo), może prowadzić do rozwoju chorób, a w niektórych poważnych – do śmierci (np. w przypadku nowotworów złośliwych). Jako powód zgonu, nie będzie podawane oczywiście stosowanie metody Hay, ale zaniechanie leczenia medycznego lub niepomyślny rozwój choroby, niezależny od starań lekarzy.

Nie ma żadnych danych aby metoda Hay była skuteczna formą psychoterapii czy leczenia chorób somatycznych, a nienaukowe założenia przyjęte w tej koncepcji, pozwalają przepuszczać, że metoda Hay jest nie tylko nieskuteczna, a nawet nasilająca objawy (np. „myślenie życzeniowe” w stanach maniakalnych, w schizofrenii).

Jednostkowe przypadki rzekomej skuteczności (bez wskazania i weryfikacji rzeczywistych czynników leczących) nie mogą być podstawą do rekomendowania tej metody osobom chorym. Propagowanie metody Hay należy uznać nie tylko za niepoważne, ale i za niebezpieczne.

Główne publikacje Louise L. Hay w języku polskim

Uwaga! Żadna z wymienionych pozycji nie ma charakteru publikacji naukowej. Te typowe poradniki nie odwołują się też do żadnych źródeł naukowych.

  • Lecz swoje ciało. Psychiczne podłoża fizycznych dolegliwości i metafizyczne sposoby ich przezwyciężania, Wyd. Rebirthing
  • Medytacje leczące duszę i ciało, Wyd. Medium 1997
  • Możesz uzdrowić swoje życie, Wyd. Medium 2007
  • Poznaj moc która jest w tobie, Wyd. Medium 2007
  • Pokochaj siebie. Ulecz swoje życie. Ćwiczenia, Wyd. Medium 2008
  • Twoja wewnętrzna moc. Poradnik udanego życia dla kobiet, Wyd. Medium 2008
  • Życie! Refleksje na temat naszej drogi życiowej, Wyd. Medium 2010
  • Pokochaj swoje życie. Nauka skutecznych afirmacji z Louise Hay, Wyd. Studio Astropsychologii 2010
  • Afirmacje. 365 dni z Louisą Hay (audiobook), Wyd. Inspiration Seminars International Ewa Foley
  • 101 Myśli mocy (audiobook), Wyd. Inspiration Seminars International Ewa Foley
  • Przekraczanie lęków. Afirmacje i medytacje, (audiobook), Wyd. Inspiration Seminars International Ewa Foley

Opracowanie hasła: Tomasz Garstka, psycholog


Źródła:

  1. About Louise. Biography http://www.louisehay.com/about-louise/
  2. Informacja własna od pacjentów w terapii współuzależnienienia (czyli terapii dla partnerek/parterów, żon/mężów osób uzależnionych). Częściej wskazywano instruktorów terapii uzależnień (osoby z minimum średnim wykształceniem przeszkolone w prowadzeniu terapii uzależnień; stopień niższy) niż specjalistów terapii uzależnień (osoby z tytułem magistra uzyskanym na kierunkach mających zastosowanie w ochronie zdrowia, przeszkolone w terapii uzależnień; wyższy stopień).
  3. Dane biograficzne za: About Louise. Biography, op.cit. oraz The Queen of the New Age by Mark Openheimer “The New York Times” Published: May 4, 2008 http://www.nytimes.com/2008/05/04/magazine/04Hay-t.html?_r=1
  4. About Louise. Biography, ibidem.
  5. The Queen of the New Age, ibidem.
  6. Organizacja ta nie ma formalnie nic wspólnego ze scjentologami.
  7. Polskie wydanie: Lecz swoje ciało. Psychiczne podłoża fizycznych dolegliwości i metafizyczne sposoby ich przezwyciężania, Wyd. Rebirthing, Opole, rok wydania – bd.
  8. The Queen of the New Age, op.cit.
  9. Polskie wydania: Wyd. Medium, Konstancin-Jeziorna 1992, 2007
  10. http://www.hayhouse.com/
  11. http://www.hayfoundation.org/
  12. http://www.corporationwiki.com/California/Carlsbad/louise-l-hay-charitable-fund/42276910.aspx
  13. United Centers for Spiritual Living – What We Believe by Dr. Ernest Holmes http://www.unitedcentersforspiritualliving.org/Philosophy/phil_beliefs.php
  14. Hay L.L., Możesz uzdrowić swoje życie, Wyd. Medium, Konstancin-Jeziorna 2007, s.261.
  15. Ibidem, wypisy ze s.15-25
  16. Hay Lecz swoje ciało…, op. cit. s. 5-27; Hay L.L., Możesz uzdrowić…, op. cit. s.182-233.
  17. Hay Lecz swoje ciało…, op. cit.; s.5
  18. Piaget J. Studia z psychologii dziecka, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1966
  19. Cyt. z zapowiedzi wydawniczej: Hay L.L. „Pokochaj swoje życie. Nauka skutecznych afirmacji z Louise Hay”, Wyd. Studio Astropsychologii, Białystok 2010
Reklama (KSP nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam!)