Pages Navigation Menu

Nauka, Rozum, Wiedza

Wypowiedzi autorytetów na temat testów projekcyjnych

Tempo postępu naukowego w psychologii klinicznej można mierzyć na podstawie szybkości i przekonania, z jakim odchodzi się od stosowania testu Rorschacha.

Prof. Arthur Jensen,
wybitny amerykański psycholog
University of California

 

Jedyną rzecz, którą naprawdę ujawnia test plam atramentowych to sekretny świat tego, kto go interpretuje. Specjaliści, stosując go, mówią więcej o sobie niż o badanym.

Prof. Anne Anastasi
pionierka w zakresie badań psychometrycznych

 

Test wielokrotnie zawiódł jako metoda predykcyjna. W literaturze przedmiotu nie ma żadnych danych, które skłaniałyby do polegania na interpretacjach z testu Rorschacha.

 Prof. Lee Cronbach,
znany specjalista w zakresie testowania i pomiaru w psychologii

Chociaż test Rorschacha był (…) stosowany tysiące razy przez setki wykwalifikowanych specjalistów i choć zakładano wiele związków z dynamiką osobowości i zachowaniem, zdecydowana większość z tych założeń nigdy nie została potwierdzona empirycznie. Co więcej, brak jest tych dowodów pomimo pojawienia się ponad 2000 publikacji na temat testu.

Prof. Raymond J. McCall
amerykański filozof i psycholog

 

Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne, w programie nauczania psychologii klinicznej, który ma być realizowany w XXI wieku, całkowicie pominęło techniki projekcyjne, a wśród nich tak znane, jak (…) test Rorschacha, Test Apercepcji Tematycznej i testy rysowania postaci ludzkiej.

Prof. Jerzy Siuta
znany polski psycholog
Uniwersytet Jagielloński

 

Wiem, że na laikach wnioskowanie o osobowości człowieka na podstawie tego, co widzi on w plamach atramentu może robić kolosalne wrażenie. Ale ludzie, którzy skończyli studia psychologiczne powinni być świadomi, że właściwie nie wiadomo, co ten test mierzy – jeśli w ogóle mierzy cokolwiek, poza oryginalnością skojarzeń.

Prof. Dariusz Doliński
wybitny psycholog społeczny
Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej

W badaniach osób podejrzanych i oskarżonych powinno się odejść od stosowania testów projekcyjnych. Psycholog może bowiem w ten sposób naruszać prawo oskarżonego do obrony.

dr Małgorzata Toepltiz-Winiewska,
przewodnicząca Polskiego Towarzystwa Psychologicznego

 

Poza kilkoma pozytywnymi wyjątkami, test Rorschacha okazał się mało przydatnym narzędziem diagnostycznym. Wypowiedzi dewiacyjne i zła forma oraz wskaźniki od nich pochodne korelują ze schizofrenią i być może również z zaburzeniami dwubiegunowymi i schizotypowymi zaburzeniami. Chorzy cierpiący na zaburzenie osobowości typu ‚borderline’ osobowości także udzielają ponadprzeciętnie dużo wypowiedzi dewiacyjnych. Ale poza tym nie ujawniono żadnego dobrze udokumentowanego związku między testem Rorschacha a tymi zaburzeniami, ani między tym narzędziem a nawracającą depresją, zespołem stresu pourazowego, innymi zaburzeniami lekowymi, dysocjacyjnym zaburzeniem tożsamości, zależnym, narcystycznym i antyspołecznym zaburzeniem osobowości, zaburzeniem zachowania czy psychopatią.

Prof. James M. Wood
psycholog
University of Texas at El Paso

 

 

Raporty z badań pokazują, że CS [Comprehensive System – „całościowy system” interpretacji wyników w teście Rorschacha opracowany w 1974 r. przez Johna Exnera] często błędnie wykazuje, iż zupełnie normalne osoby cierpią na jakieś zaburzenia. (…) Wielu klinicystów jest w takiej sytuacji gotowych przyjąć, że (…) test Rorschacha sięga „głębiej” i ujawnia ukryte problemy psychiczne, których bardziej „powierzchowne” testy nie są w stanie wykryć. Naszym zdaniem jednak znacznie lepszym wyjaśnieniem jest łatwowierność niektórych psychologów, którzy dają się zwieść i dostrzegają patologię tam, gdzie jej nie ma.

Prof. Scott O. Lilienfeld
specjalista w wykrywaniu pseudonauki w psychologii
Emory University

Jeśli spojrzy się na testy projekcyjne według współczesnych standardów, to nie wypadają one dobrze. Ich interpretacja jest raczej sztuką, a nie nauką. Natomiast powszechne stosowanie wynika ze stosunkowo sporej – wśród psychologów klinicznych, ale nie akademickich – estymy, jaką nadal cieszy się psychoanaliza. Testy projekcyjne mogą również dawać psychologowi poczucie zdolności docierania do jakichś głębokich tajemnic oraz bycia odpornym na manipulację ze strony badanego. Ale to wrażenie jest, moim zdaniem, złudne.

Prof. Bogdan Zawadzki,
specjalista w zakresie diagnostyki osobowości i psychometrii
Uniwersytet Warszawski

Istnieje oczywista fascynacja tym testem, występująca u wszystkich – tak profesjonalistów, jak i laików. W pewnym sensie, zwłaszcza wśród laików, jest on postrzegany jako symbol samej psychologii. Test ten jest przykładem dziwnego przekonania, które ma wiele osób, że psychologowie i psychiatrzy mogą powiedzieć coś o człowieku, czego on sam nie byłby w stanie stwierdzić, jakby posiedli tajemniczą zdolność do czytania przez zasłonę mechanizmów obronnych i gestów, nieprzezroczystą dla wszystkich poza owymi szamanami z ich procedurami testowymi. Wśród fachowców magnetyzujące właściwości tego testu są równie silne. Literatura na temat testu Rorschacha jest po prostu olbrzymia i dosłownie tuziny innych projekcyjnych narzędzi, rozwinięto na podstawie podobnych zasad teoretycznych. Jednakże w całej tej działalności, oddaniu i fascynacji trudno jest znaleźć jakikolwiek dowód, że test Rorschacha cechuje chociaż odrobina trafności. Zwolennicy przejawiają niemal religijną żarliwość w jego obronie i ich wypowiedzi czyta się często jak dysputy teologiczne, a nie jak analizy naukowe; wrogowie są bezlitośni i utrzymują, że jest on całkowicie bezwartościowy, a może być nawet szkodliwy i prowadzić do klinicznego nadużycia. (…) Jest raczej prawdopodobne, że test Rorschacha zapewnia możliwość szerokiej, nieograniczonej interakcji pomiędzy klientem a terapeutą, a plamy służą jako środek. (…) A zatem użyteczność testu Rorschacha będzie zależała od wrażliwości, empatii i zdolności wglądu osoby badającej niezależnie od samego testu. Intensywny dialog na temat tapety lub dywanika mógłby doprowadzić do tego samego, pod warunkiem, że obie strony w to wierzą.

Reber, A. (2002) Słownik Psychologii. Warszawa: Scholar.
Hasło „Rorschacha test”, s. 629

Cytaty zebrał: dr Tomasz Witkowski

Reklama (KSP nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam!)